حضرت زهرا (س) علت خلقت

ضمن روايات فراواني آمده است که اساس و علت خلقت، اهل بيت عليهم السلام هستند. خداوند به پيامبر اکرم (ص) فرمود: اگر تو نبودي، افلاک را خلق نمي کردم؛ و رسول گرامي اسلام خطاب به حضرت زهرا(س) فرمود: اگر تو نبودي خداوند زمين و آسمان را خلق نمي کرد.

در روايات ذکر شده است بعد از هبوط حضرت آدم(ع) به زمين و ناله و زاري کردن او، خداوند کلماتي را به وي آموخت و افرادي را به حضرت معرفي کرد که آنها را علل خلقت هستي معرفي نمود.

" فتلقي آدم من ربه کلمات فتاب عليه." (بقره / 37)

پس حضرت آدم (ع) از حضرت حق کلماتي را فرا گرفت و آن کلمات را وسيله - قبول - توبه خويش قرار داد.

درباره اين آيه احاديثي نقل شده که بسيار فوق العاده است و با توجه به آيه مذکور و اين روايات، انسان مي تواند به خوبي درک نمايد که حضرت صديقه عليهاالسلام، علت خلقت است و يکي از اسباب آفرينش جهان مي باشد؛ يعني همانطور که رسول اکرم(ص)، اميرالمؤمنين و حسنين عليهم السلام سبب خلقتند، حضرت صديقه سلام الله عليها نيز يکي از علل آفرينش است و معقول نيست کسي علت خلقت باشد و ولايت نداشته باشد.

در اين باره دو روايت، يکي از حضرت علي عليه السلام و ديگري از جناب ابن عباس نقل مي کنيم:

1- روايتي که از وجود مقدس حضرت علي عليه السلام رسيده است و جمعي از حفاظ عامه آن را ذکر کرده اند چنين است:

حضرت علي عليه السلام مي فرمايد: از پيامبراکرم(ص) معناي آيه شريفه ي " فتلقي آدم من ربه کلمات فتاب عليه" را سؤال کردم، فرمود: هنگامي که خداي تعالي، آدم را در هند، و حوّا را در جدّه فرود آورد… -حضرت آدم مدتها گذشت که اشک غم بر چهره مي ريخت- تا اين که خداي تعالي جبرئيل را نازل کرد و فرمود:

يا آدم، آيا من ترا به دست - قدرت - خودم نيافريدم؟ آيا از روح خود بر تو ندميدم؟ و ملائک را به سجده کردن بر تو فرمان ندادم؟ و حوّا را به ازدواج تو در نياوردم؟ حضرت آدم عرض کرد: بله، خطاب آمد: پس اين گريه (مداوم) تو از چيست؟ عرض کرد: خدايا، چرا گريه نکنم، که از جوار رحمت تو رانده شده ام. خداي تعالي فرمود: اينک اين کلمات را فراگير که به وسيله آن، خدا توبه تو را قبول مي کند و گناهت را مي بخشد، بگو يا آدم: خدايا، تو پاک و منزهي، نيست خدايي جز تو، من بد کردم و به خود ستم روا داشتم، پس به حق محمد و آل محمد، مرا ببخش، به درستي که تو بخشنده و مهربان هستي.

پيامبر اکرم در پايان سخن فرمود: اين است آن کلماتي که خداي تعالي به حضرت آدم آموخته است. گويي خداي متعال حضرت آدم را با اين کلمات تسلي داده است که اگر از جوار رحمت من دور شده اي، اينک ارزش فرا گرفتن اين کلمات گرانقدر، عوض، هم سنگ و برابر جوار رحمان و هم تراز فردوس و جنان است، و جبران آن نعمتي که از آن محروم شده اي.

2- روايت ديگر در همين موضوع از ابن عباس است که از پيامبراکرم(ص) نقل مي کند که آن حضرت فرمود:

بعد از آن که خداي تعالي آدم(ع) را آفريد، حضرت آدم عطسه کرد و با الهام خدايي "الحمد لله رب العالمين" گفت. خداي تعالي در جواب او فرمود: "يرحمکَ ربّک" رحمت خدا بر تو باد.

هنگامي که فرشتگان بر حضرت آدم سجده کردند، تکبر به او راه يافت و در حالي که بر خود مي باليد عرض کرد: پروردگارا، آيا مخلوقي که نزد تو محبوبتر از من باشد، آفريده اي؟ و اين سؤال را سه بار تکرار کرد و هر سه بار بي جواب ماند، دفعه سوم که حضرت آدم(ع) سؤال خود را بازگو مي کرد، متوجه گرديد که سؤال بي پاسخ او، سخن به جايي نبوده است، آنگاه از جانب پروردگار خطاب آمد:

بله، اي آدم، مخلوقاتي از تو محبوبتر دارم، که اگر آنها به وجود نمي آمدند، ترا نيز نمي آفريدم.

عرض کرد: پروردگارا آنها را به من نشان بده.

در آن هنگام از جانب خداي تعالي به فرشتگان درگاه الهي وحي شد: پرده ها را کنار بزنيد. چون حجاب ها برداشته شد، از پشت پرده ي غيب، پنج شبح ظاهر شدند که در پيشگاه عرش ايستاده بودند.

حضرت آدم عرض کرد: پروردگارا اينان کيستند؟

خطاب آمد: اين پيامبر من، اين علي اميرالمؤمنين پسر عمّ او، اين فاطمه دخترش و اين دو، حسن و حسين، پسران علي، فرزندان پيامبر من هستند. و پس از معرفي نام هاي آنها، خداي تعالي فرمود: يا آدم، اينان مقام اول را دارا هستند و درجاتشان بسيار عالي است و مرتبه تو، تالي مقام والاي اينها مي باشد.

و بعدها وقتي که حضرت آدم مرتکب و مبتلاي آن ترک اولي شد، عرض کرد:

پروردگارا، از تو مسئلت دارم که به حق محمد، و علي، و فاطمه و حسن و حسين از خطاي من درگذري؛ پس دعايش مستجاب شد و مشمول عفو و آمرزش خداي تعالي قرار گرفت و اين است معناي آيه شريفه که خدا مي فرمايد: پس آدم کلماتي از پروردگارش فراگرفت که به وسيله آن کلمات توبه او مورد قبول واقع گرديد.

ابن عباس، سپس روايت را چنين ادامه مي دهد که پيغمبر(ص) فرمود: هنگامي که آدم(ع) بر زمين فرود آمد، انگشتري براي خود ساخت که نقش نام مبارک پيامبر اعظم اسلام "محمد رسول الله" بود و ابي محمد، کنيه او شد.

منبع:

1- تفسير نمونه،ج 1.

2- درّالمثور، سيوطي،ذيل آيه مورد نظر.